EXPOSITIES

STAD GOES

In de negende eeuw vestigt zich een groepje van schaapherders in hutten bij de kreek de Korte Gos.

De familie Van Schenge speelt de baas in deze groep herders. Ze worden steeds belangrijker en laten een kasteelberg opwerpen op de plaats waar nu in Goes de katholieke kerk staat. Ze krijgen het gezag over het dorp dat naar de kreek Goes gaat heten en worden ambachtsheer. Het dorp ligt gunstig aan het water en krijgt geleidelijk meer betekenis als havenplaats met tolrechten. De Schenge's worden overvleugeld door de Van Borsele's, die op hun beurt ook weer het veld moeten ruimen.

Rond 1300 wordt begonnen met de bouw van een nieuw kasteel, dat eerst Torenburg heet en later bekend wordt als Slot Oostende. In de veertiende eeuw is Goes hard op weg om stad te worden, maar blijft wat steken in zijn ontwikkeling. 

Pas als Willem VI Goes en de Goese belastingen nodig heeft komt het ervan: vanaf 1405 wordt Goes als stad gezien. Bekijk ook de  website over Goes in de 18e eeuw. 

stad goes

Goes is vanaf 1405 als stad aan te merken. Graaf Willem VI bevestigde in dit jaar oude 
voorrechten en keuren. Het werd een marktplaats voor het omliggende gebied en door haar gunstige ligging nabij de Oosterschelde tevens een havenstad. 

Een van de pijlers van de Goese economie in vroeger tijden was de zoutindustrie. Ook 
de meekrapverwerking was heel belangrijk. Het eerste uitbreidingsplan van Goes dateert uit 1594 toen de vroede vaderen besloten de Nieuwstraat aan te leggen.  

KAREL V

Dit beeldje werd rond 1550 gemaakt en stond in de achttiende eeuw boven de ingang 
van de toren van het stadhuis van Goes.

TIJDSLIJN STAD GOES

Hier kunt u de chronologische volgorde van ontwikkelingen van de stad Goes bekijken

1405

Goes wordt een stad 7 juli 1405 is voor Goes een belangrijke datum; graaf Willem VI is in de stad Reimerswaal en bevestigt alle privileges van Goes. Bovendien staat hij toe dat vanaf dat moment dieven en andere misdadigers in Goes hun straf moeten ondergaan. Het is de eerste keer dat Goes de titel STAD krijgt.

1429

Bouw van de Kloosters Het kruisbroederklooster ontstaat in 1429; het staat aan de latere Beestenmarkt. Een tweede klooster, nu voor vrouwen, komt korte tijd later tot stand. Na 1578 verdwijnen de broeders en nonnen en krijgen de gebouwen een andere bestemming. Tegenwoordig is het restant van het kruisbroederklooster een concert/theaterzaal, en het nonnenklooster dit museum.

1464

Goes bouwt een echt stadhuis Het stadhuis breidt men in 1464 belangrijk uit. De nieuwe vleeshal op de begane grond krijgt stenen gewelven. Tegenwoordig is hier het Lunchcafé gevestigd.

1554

De stadsbrand Op 18 mei 1554 jaagt een straffe noordoosten-wind het vuur van een in brand geraakte zoutkeet over de stad. Een kwart van de huizen in de stad gaat in vlammen op. Nieuwe huizen bouwt men daarna steeds meer in steen.

1572

Het beleg van Goes In 1572 proberen de Geuzen enkele malen Goes te veroveren. Daarbij terroriseren ze Zuid-Beveland en Wolphaartsdijk. Na een wekenlang beleg van de Geuzen valt een Spaans leger de belegeraars in de rug aan en verdrijft hen. Veel Geuzen sneuvelen daarbij.

1578

De late beeldenstorm van Goes Op 8 oktober 1578 leggen de hervormden beslag op de Grote of Maria Magdalenakerk. Dit gebouw wordt leeggeruimd en geschikt gemaakt voor de protestantse eredienst.

1618

De grote kerk staat in brand Een onvoorzichtige loodgieter op het dak van de Grote of Maria Magdalenakerk laat in 1618 de kerk in brand vliegen. Bouwmeesters uit Antwerpen herstellen het gebouw in de oude, gotische stijl. Onvolkomenheden zoals een ongelijk dak kunnen nu voltooid worden.

1657

De staatsgreep van de baljuw. De positie van de Goese baljuw (een soort politiecommissaris) staat in 1657 onder druk. Het bestuur van Goes wil steeds minder invloed aan deze functionaris overlaten. Baljuw Bartholomeus Danckaerts pikt dit niet en probeert de macht te grijpen met een soort staatsgreep. Dit mislukt en hij moet zijn degen en functie inleveren.

1771

Modernisering van het stadhuis Het stadhuis heeft tot in de achttiende eeuw zijn middeleeuwse gedaante. Er mankeert van alles aan het gebouw. Het stadsbestuur wil een ingrijpende modernisering, die tussen 1770-1780  uitgevoerd wordt in de stijl van die tijd: de rococo.

1787

Het gruwzaam oproer De verhouding tussen vóór- en tegenstanders van de Prins van Oranje verslechtert snel rond 1785. Patriotten beginnen te oefenen met eigen groepjes gewapende burgers. In 1787 slaat in Goes de vlam in de pan: een grote groep Oranjegezinden plundert de huizen van 58 Goese patriotten. De gebeurtenis krijgt de naam Gruwzaam Oproer. De schuldigen blijven ongestraft.

1813

Het einde van de Franse tijd De Franse ambtenaren en soldaten, die sinds een jaar of drie de dienst uitmaken in Nederland, krijgen het in 1813 behoorlijk benauwd. Met enig gewoel slaan ze op de vlucht als de geallieerden langzaamaan oprukken in Zeeland. De Engelsen bevrijden Goes in december van dat jaar.

1819

Het Goese Sas Rotterdamse kapitalisten kunnen door de Engelse blokkade van het vasteland tijdens het bewind van keizer Napoleon hun geld niet in de overzeese handel stoppen. Vandaar dat ze in 1809 een inpoldering financieren, de Wilhelminapolder. Deze inpoldering maakt de aanleg van een kanaal van Goes naar de Oosterschelde noodzakelijk. Pas na veel technische problemen slaagt men erin de sluis aan de Oosterschelde te laten functioneren

1917

De bom op Goes Nederland blijft in de Eerste Wereldoorlog neutraal, maar de oorlog is dichtbij. In 1917 laat een Engels vliegtuig per ongeluk bommen vallen op Goes. Eén man overlijdt, er vallen diverse gewonden en de schade is groot. Het duurt jaren voordat de Engelse regering de kosten betaalt

1953

De ramp Wolphaartsdijk, in 1953 nog een zelfstandige gemeente, heeft het zwaar te verduren tijdens de Ramp. Als na de stormnacht de dag aanbreekt is de aanblik verschrikkelijk: de mensen zitten op de daken, overal water, wrakhout, huisraad en dode beesten. Op het eiland Wolphaartsdijk verdrinken twaalf mensen. Alle inwoners worden geëvacueerd. Veel slachtoffers worden in het droog gebleven Goes opgevangen.

1955

De televisietoren In 1955 krijgt het centraal gelegen Goes een televisietoren, die heel Zeeland van bewegende beelden voorziet. Met zijn hoogte van 148 meter is het een herkenningspunt van jewelste voor het vlakke Zeeland. Tegenwoordig is het een kleurig baken in de nacht.

2005

Goes viert feest In 2005 bestaat de stad Goes 600 jaar en dat moet gevierd worden. Er zijn allerlei feestelijkheden zoals; een ontbijt voor twee keer 600 inwoners van de gemeente en een Toondag van vee en landbouwproducten en met de typisch Goese "Toondagkoe" van speculaas.